Versiedatum: 15 november 2005

Wat zijn aambeien?

Aambeien zijn uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm, vlak voor de anus (het poepgaatje). Ze kunnen jeuken, een branderig gevoel geven of pijn doen. U kunt door aambeien een beetje bloed, slijm of ontlasting verliezen. Soms komen aambeien met de ontlasting mee naar buiten. Dat geeft een vervelend, drukkend gevoel.

Aambeien onstaan door hoge druk in de (buurt van de) anus, bijvoorbeeld door hard persen bij het poepen, of bij een zwangerschap of bevalling. Lang en hard hoesten zorgt ook voor druk.

Aambeien zijn vervelend, maar onschuldig. Ze verdwijnen meestal vanzelf.

Soms wijzen deze klachten op een ernstigere aandoening. Neem contact op met uw huisarts:

• Als er bloed of slijm bij de ontlasting zit en u niet zeker weet of het door aambeien komt;
• Als u ondanks de opgevolgde adviezen pijn of problemen met de ontlasting blijft houden;
• Als in korte tijd een uitstulping bij de anus ontstaat die erg gezwollen is en veel pijn doet;
• Als u denkt een aambei te voelen, maar hierover twijfelt.

Wat kunt u zelf doen bij aambeien?

• Zorg voor zachte ontlasting: drink veel, zorg voor lichaamsbeweging en eet veel vezels: volkorenproducten en veel groente en fruit.
• Ga bij aandrang direct naar het toilet; ophouden maakt de ontlasting hard. Kracht zetten is eigenlijk nooit goed, de ontlasting moet rustig ‘passeren’.
• Gebruik geen wc-papier, maar een washandje als u last heeft van jeuk en irritatie rond de anus.
• Soms geeft het verlichting om een aambei die naar buiten zakt, voorzichtig naar binnen te duwen.

Welke geneesmiddelen kunnen gebruikt worden bij aambeien?

Laxerende middelen

Laxerende middelen worden gebruikt bij een harde ontlasting. Deze mengen zich met de darminhoud en zwellen op. U krijgt hierdoor meer en zachtere ontlasting, zodat aambeien beter genezen en minder snel kunnen ontstaan. Zij zijn zonder recept verkrijgbaar.

Voorbeelden: psylliumzaad, sterculiagom en zemelen.

Lokaal verdovende middelen

Lokaal verdovende middelen ofwel lokale anaesthetica, maken de huid gevoelloos en verminderen tijdelijk pijn en jeuk. De meeste middelen zijn zonder recept verkrijgbaar. Voorbeelden:

• Lidocaïne in zalf of zetpillen. Soms wordt hieraan zinkoxide en bismut toegevoegd. Zinkoxide vanwege zijn indrogende en samentrekkende effect en bismut vanwege de ontsmettende werking (Anaesthetica zetpil, Theranal). Soms wordt triamcinolon toegevoegd om de jeuk tegen te gaan (TriAnal).
• Cinchocaïne in zetpillen of zalf. Dit wordt gebruikt in combinatie met hydrocortison, om de jeuk tegen te gaan, en framycetine, om een infectie met bacteriën te voorkomen (Proctosedyl).

Adstringentia

Adstringentia werken licht samentrekkend, beschermend en laten de aambei iets verschrompelen. Ze worden onder andere gebruikt bij jeuk en irritatie bij aambeien en zijn zonder recept verkrijgbaar.

Voorbeelden: zinksulfaat crème, zinkoxide zetpillen.

Zetpillen zijn geschikt bij aambeien die naar buiten komen. Met een zetpil is een aambei goed naar binnen te duwen, maar zetpillen werken minder goed dan een crème doordat de werkzame stoffen vaak te hoog in de darm terechtkomen, terwijl ze eigenlijk dicht bij de sluitspier hun werk moeten doen. Als u voornamelijk last heeft van jeuk en irritatie is een crème meer geschikt.

Kijk voor meer informatie over aambeien ook bij de NHG-Patiëntenfolder over aambeien op deze site.