Versiedatum: 2005
Wat is urine-incontinentie?
Urine (plas) wordt gevormd in de nieren en verzameld in de blaas. De uitgang van de blaas wordt afgesloten door een sluitspier. De bekkenbodemspieren ondersteunen de blaas en vormen een afsluiting rond de plasbuis.
Bij incontinentie voor urine kunt u uw plas niet goed ophouden. Indien u de plas niet kunt ophouden bij hoesten, lachen of springen, dan heet dat inspannings- of stressincontinentie. Bij inspanningsincontinentie kan de sluitspier geen weerstand geven aan druk uit de blaas. Vooral vrouwen hebben daar last van, meestal ten gevolge van slappe bekkenbodemspieren. Deze spieren kunnen verslappen na een zwangerschap of bevalling, door hormonale veranderingen of door aanleg.
Indien u uw plas niet kunt ophouden zodra u aandrang voelt om te plassen, heet dat aandrangs- of urge-incontinentie. Bij aandrangsincontinentie trekken de blaasspieren plotseling samen. Zo wordt de plas ongewild uit de blaas geperst. Dit kan komen door een aandoening van de blaas of het zenuwstelsel, of een bijwerking van bepaalde medicijnen. Ook kan de oorzaak psychisch zijn.
Sommige mensen hebben last van beide vormen van urine-incontinentie.
Hoe kunt u urine-incontinentie herkennen?
U heeft last van ongewild urineverlies tijdens lachen, hoesten of springen, en/of zodra u aandrang voelt.
Door precies bij te houden wanneer en hoeveel urine u verliest, kan duidelijk worden welke soort incontinentie u heeft.
Wat kunt u zelf doen bij urine-incontinentie?
- Bij aandrangsincontinentie kunt u de blaasspier trainen door elke keer als u moet plassen te proberen het plassen 15 minuten uit stellen.
- Bij inspanningsincontinentie kunt u de bekkenbodemspieren trainen, door ze tien keer gedurende vijf tellen aan te spannen. Doe dit vijf maal per dag. Doe net alsof u de plas ophoudt of even onderbreekt. Span niet de buikspieren aan.
Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap:
Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij urine-incontinentie?
Oestrogenen, toegepast in de vagina
Oestrogeen is een vrouwelijk geslachtshormoon en vult de hoeveelheid oestrogenen aan in het slijmvlies van de vagina en urinebuis. Hierdoor verminderen problemen als vaak moeten plassen van kleine beetjes of een continue pijnlijke aandrang.
De vaginale ring werkt daarnaast nog tegen baarmoederverzakking, zodat verlies van urine door druk op de blaas zal verminderen.
Voorbeelden: estradiol, estriol.
Oestrogenen, om in te nemen
Oestrogeen is een vrouwelijk geslachtshormoon. Tabletten met oestrogenen vullen de hoeveelheid oestrogenen in het lichaam aan. Hoe het precies werkt bij urine-incontinentie is niet bekend. Hierdoor verminderen problemen als vaak moeten plassen van kleine beetjes of een continue pijnlijke aandrang.
Voorbeeld: estriol.
Parasympaticolytica
Parasympaticolytica ontspannen de overactieve spieren van de blaas. Hierdoor kan de blaas meer urine bevatten voordat aandrang tot plassen ontstaat. Ook remmen ze de onwillekeurige samentrekking van de blaaswand. Problemen met plassen, zoals vaak moeten plassen en het niet kunnen ophouden van de plas, zullen verminderen. Het werkt alleen bij mensen met aandrang-incontinentie. Parasympaticolytica zijn niet bij iedereen even effectief en werken bovendien niet bij mensen die last hebben van inspannings-incontinentie. Hierbij verliest men scheuten urine bij lichte inspanning als hoesten, bukken, tillen of lachen.
Voorbeelden: flavoxaat, oxybutinine en tolterodine.