Sjögren, syndroom van

Versiedatum: 29 augustus 2006

Wat is het syndroom van Sjögren?

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunaandoening: het lichaam maakt afweerstoffen tegen zichzelf, in dit geval tegen de klieren in de slijmvliezen (zoals traan- en speekselklieren). Deze klieren ontsteken en maken daardoor minder slijm en vocht. Vooral de slijmvliezen in de ogen, mond, neus en vagina kunnen zijn aangedaan. Soms zijn er ook klachten van bijvoorbeeld gewrichten of longen.

Het syndroom van Sjögren kan op alle leeftijden ontstaan, maar wordt meestal vastgesteld bij vrouwen rond de middelbare leeftijd. De aandoening is zeldzaam.

De oorzaak van het syndroom van Sjögren is niet bekend.

Hoe kunt u het syndroom van Sjögren herkennen?

U heeft last van een droge mond, droge ogen, een droge geïrriteerde keel of een droge hoest. Door het tekort aan speeksel hebt u meer kans op tandbederf. Uw smaak en reukvermogen kunnen verminderen. Uw ogen zijn vaak rood, ze jeuken en voelen aan alsof er zand in zit. Vaak zijn ze branderig en extra gevoelig voor licht. Verder kunt u last hebben van een droge, branderige vagina.

Wat kunt u zelf doen aan het syndroom van Sjögren?

De aandoening is niet te genezen. Wel kunt u de klachten verminderen:

• Neem vaak kleine beetjes te drinken tegen een droge mond, of zuig op een suikervrij zuurtje.
• Gebruik thuis en eventueel op het werk een luchtbevochtiger.
• Gebruik bij het vrijen zo nodig een glijmiddel.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij het syndroom van Sjögren?

Kunsttranen

Kunsttranen kunnen gebruikt worden bij droge ogen die ontstaan door het het syndroom van Sjögren. Kunsttranen bevatten een bevochtigingsmiddel dat het traanvocht in het oog dikker maakt. Hierdoor wordt uitdroging en de daaruit voortkomende irritatie van het hoornvlies tegengegaan.

Voorbeelden: kunsttranen met conserveermiddel en kunsttranen zonder conserveermiddel.

Natriumfluoride

Door de droge mond heeft u meer kans op tandbederf. Natriumfluoride kan dit tandbederf voorkomen.

Pilocarpine

Pilocarpine stimuleert de werking van klieren, hierdoor wordt afgifte van speeksel in de mond verhoogd. Het maximale effect is meestal pas na een tot twee maanden bereikt.

Vette oogzalf

Deze oogzalf wordt gebruikt wanneer het hoornvlies dreigt uit te drogen en te ontsteken. De vette oogzalf legt een dun laagje vet aan op het hoornvlies en gaat zo uitdroging van het hoornvlies tegen. Het kan het enkele dagen duren voor de irritatie van het hoornvlies over is.