Versiedatum: 20 september 2005

Wat is seborrhoïsch eczeem?

Seborrhoïsch eczeem is een onschuldige aandoening die vooral in het gezicht, op het behaarde hoofd en achter de oren voorkomt. Het huidvet van mensen met seborrhoïsch eczeem is anders dan bij mensen zonder deze aandoening. Hierdoor groeien de gistcellen op de huid harder. Iedereen heeft die overigens, maar in grote aantallen kunnen ze de huid irriteren.

Seborrhoïsch eczeem wordt soms erger als gevolg van stress, kou, droogte, gebruik van veel zeep en door het dragen van mutsen en petten. Het is niet besmettelijk. De aandoening komt na een eventuele behandeling vaak weer terug: de gistcellen blijven immers aanwezig.

Soms komt seborrhoïsch eczeem ook bij zuigelingen voor. Dat wordt ‘berg’ genoemd, en verdwijnt meestal binnen een paar weken tot maanden vanzelf.

Hoe kunt u seborrhoïsch eczeem herkennen?

De huid is rood en er zitten gele, vettige schilfers op, vooral tussen de haren, op de haargrens, in de wenkbrauwen en achter de oren. Seborrhoïsch eczeem kan jeuk veroorzaken.

Wat kunt u zelf doen bij seborrhoïsch eczeem?

• Gebruik liefst geen zeep. Eventueel kunt u een pH-neutrale wasemulsie gebruiken.
• Dep na het wassen de huid voorzichtig droog; zo voorkomt u irritatie.
• Sommige shampoos kunnen de hoofdhuid irriteren; probeer eventueel een andere shampoo. Gebruik van een anti-roosshampoo heeft meestal weinig effect.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap: Seborrhoïsch eczeem

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij seborrhoïsch eczeem?

Bijnierschorshormonen

Bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd, die op de huid worden gebruikt, in een crème, zalf of lotion, remmen ontstekingen en verminderen zwelling doordat ze de bloedvaten vernauwen. Hierdoor zullen de jeuk, droogheid en schilfering van de huid afnemen en de roodheid verminderen. De korsten zullen ook verminderen of verdwijnen. Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte.

• Zwak werkzame bijnierschorshormonen.

Voorbeeld: hydrocortisonacetaat

• Vrij sterk werkzame bijnierschorshormonen.

Voorbeelden: alclometason, clobetason, flumetason, hydrocortison-butyraat en triamcinolonacetonide

• Sterk werkzame bijnierschorshormonen. Deze middelen worden gebruikt bij zeer ernstige vormen van seborroïsch eczeem.

Voorbeelden: betamethasonvaleraat, desoximetason, diflucortolon, fluocinonide, fluticason en mometason.

Bijnierschorshormonen met ureum

Ureum bevordert opname van water door de huid, waardoor deze weker wordt en de schilfers sneller verdwijnen. Bovendien zorgt ureum ervoor dat bijnierschorshormonen beter in de huid kunnen doordringen.

Voorbeelden: ureum met hydrocortisonacetaat op de huid.

Bijnierschorshormen met clioquinol

Deze combinatie wordt gebruikt bij ernstige ontstekingen van de huid als deze geïnfecteerd is met bacteriën of schimmels. Clioquinol doodt bepaalde bacteriën en schimmels waardoor de infectie zal verdwijnen.

Voorbeeld: de combinatie van clioquinol met flumetason.

Antischimmelmiddelen

Antischimmelmiddelen, ook wel antimycotica genoemd, werken tegen schimmel- en gistinfecties van de huid. Het beschadigt de celwand van de gist die een rol speelt bij seborrhoïsch eczeem, waardoor de gist afsterft. Hierdoor zullen de infectieverschijnselen afnemen en zullen de jeuk en de roodheid verminderen.

Voorbeelden: ketoconazol crème en ketoconazol gel voor de behaarde hoofdhuid.

Teerpreparaten

Teerpreparaten zijn middelen die ontstekingen remmen, de jeuk stillen, licht ontsmettend werken en de zwelling verminderen doordat het de bloedvaten vernauwt. Bovendien bevorderen ze een normale groei van de huid. Ze worden alleen gebruikt bij ernstige vormen van seborroïsch eczeem. Vaak in de vorm van een shampoo of lotion.

Voorbeeld: koolteer.