Versiedatum: 20 juli 2006

Wat is een te snel werkende schildklier?

De schildklier werkt voor het lichaam als een thermostaat. De schildklier maakt namelijk een hormoon dat het tempo bepaalt van vele processen in het lichaam. Een te snel werkende schildklier kan dan ook vele verschillende klachten geven. Als de schildklier te veel schildklierhormoon maakt, heet dat hyperthyreoidie.

Een te snel werkende schildklier kan verschillende oorzaken hebben:

• Ziekte van Graves (of Basedow): dit is een auto-immuunaandoening. Dat betekent dat de afweercellen het eigen lichaam aanvallen, in dit geval de schildklier. Waarom dit bij sommige mensen ontstaat, is onbekend.
• Ziekte van Plummer: hierbij wordt de schildklier te groot (struma) en gaat hierdoor te veel schildklierhormoon maken.
• Toxisch adenoom: hierbij is sprake van een goedaardige knobbel in de schildklier die te snel werkt.

Over het algemeen komt een te snel werkende schildklier vooral voor bij vrouwen, vaak tussen 25 en 50 jaar.

Hoe kunt u een te snel werkende schildklier herkennen?

U heeft last van hartkloppingen, afvallen, zweten, een gejaagd gevoel, trillen, spierzwakte, diarree of u bent snel geïrriteerd. Soms (bij de ziekte van Graves) heeft u ook oogklachten: ogen die groter lijken dan normaal, of oogleden die u moeilijk kunt sluiten. U kunt last krijgen van onregelmatige hartkloppingen (een hartritmestoornis).

Wat kunt u zelf doen bij een te snel werkende schilklier?

Als u deze klachten herkent, neem dan contact op met de huisarts. De diagnose wordt gesteld met behulp van een bloedonderzoek.

Soms verminderen de klachten als u wat meer rust neemt.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij een te snel werkende schildklier?

Thiamazol

Thiamazol remt de aanmaak van schildklierhormoon in de schildklier, waardoor een te snel werkende schilklier afgeremd wordt. De klachten zullen verminderen of verdwijnen.

Bèta-blokkers

Bèta-blokkers vertragen de hartslag en heffen stoornissen in het hartritme op. Hierdoor verminderen de symptomen van een te hoge schildklierwerking, maar de schildklierwerking zelf verandert niet.

Voorbeelden: metoprolol en propranolol.

Schildklierhormonen

Een te snel werkende schildklier wordt vaak behandeld met medicijnen die de aanmaak van schildklierhormonen remmen. Schildklierhormonen zijn echter wel nodig. Daarom voegen artsen vaak een schildklierhormoon toe. Zo blijft de hoeveelheid schildklierhormoon dat in het lichaam vrijkomt, beter onder controle.

Voorbeelden zijn levothyroxine en liothyronine.