Paniekstoornis

Versiedatum: januari 2007

Wat is een paniekstoornis?

Bij een paniekaanval wordt u plotseling overvallen door grote angst. U heeft het gevoel de controle over uzelf te verliezen, flauw te vallen of dood te gaan. Hierbij kunt u allerlei lichamelijke verschijnselen opmerken. Zo’n aanval kan overal en op elk moment opkomen, zonder aanleiding. Als dit vaak gebeurt en uw leven gaat beheersen, is er sprake van een paniekstoornis. Hierbij probeert u de situaties waarin een paniekaanval ontstaat te vermijden. Soms lukt het niet meer te gaan werken of naar buiten te gaan (straatvrees) uit angst voor een nieuwe aanval.

Hoe een paniekstoornis ontstaat is eigenlijk niet bekend. Soms ontstaat een paniekstoornis na een ernstige gebeurtenis in uw leven.

Meestal ontstaat een paniekstoornis tussen de 25 en 35 jaar; vrouwen hebben er vaker last van dan mannen.

Hoe kunt u een paniekstoornis herkennen?

U heeft last van paniekaanvallen, die zomaar kunnen ontstaan. Alleen de gedachte hieraan kan al leiden tot paniek. Hierbij hebt u een hevige angst. U kunt last hebben van hartkloppingen, trillen, zweten, slappe benen, duizeligheid of pijn op de borst. De aanvallen kunnen u het gevoel geven dat u dood gaat of gek wordt.

Wat kunt u zelf doen aan een paniekstoornis?

• Praat over uw angsten met mensen in uw omgeving.
• Probeer na te gaan of er een speciale oorzaak voor uw angst is;
• Probeer de angstige situaties niet te vermijden; wanneer u niet meteen wegloopt zult u merken dat de paniek minder wordt en afzakt.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Husiartsen Genootschap over paniekstoornis.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij een paniekstoornis?

Tricyclische antidepressiva

Tricyclische antidepressiva regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine en noradrenaline, twee van nature voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemming en emoties. Hierdoor verbetert de stemming en vermindert de angst. Hierdoor vermindert de kans op een paniekaanval.

Voorbeeld: clomipramine

SSRI antidepressiva

Serotonine heropname remmers, ook wel SSRI's genoemd, regelen in de hersenen de hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. SSRI's verbeteren de stemmingen en verminderen de angst. Hierdoor vermindert de kans op een paniekaanval.

Voorbeelden: fluvoxamine, fluoxetine, paroxetine en sertraline.

Benzodiazepinen

Benzodiazepinen werken rustgevend, spierontspannend en verminderen angstgevoelens. Hierdoor vermindert een paniekaanval.

Voorbeelden: alprazolam, diazepam, lorazepam en clonazepam,

Venlafaxine

Venlafaxine regelt in de hersenen hoeveelheid serotonine, een van nature voorkomende stof die een rol speelt bij stemming en emoties. Het vermindert algemene angstgevoelens en gespannenheid. Hierdoor verminderen ook de lichamelijke klachten, zoals hartkloppingen, buikpijn, trillen en transpireren, die vaak met een paniekaanval gepaard gaan.