Versiedatum: 29 augustus 2006

Wat zijn nierstenen?

Wanneer bepaalde stoffen in de urine niet volledig oplossen, klonteren ze samen en ontstaan nierstenen. Waarom deze stoffen samenklonteren tot nierstenen is niet goed bekend.

Nierstenen zitten meestal niet in de nieren zelf, maar in de afvoerwegen van de nier (het nierbekken en de urineleiders). Soms zitten nierstenen in de afvoerwegen van beide nieren. Nierstenen komen vaak voor en geven lang niet altijd klachten. Nierstenen leiden niet tot andere aandoeningen.

Pijn treedt op als de niersteen in de urineleider terechtkomt. Zo’n aanval van pijn heet een niersteenkoliek. Meestal komt een niersteen binnen enkele dagen in de blaas terecht, waarna u de steen uitplast.

Hoe kunt u nierstenen herkennen?

U heeft last van heftige pijn in één of beide lendenen (de rug en zij boven uw taille). De pijn straalt uit naar de lies. Ook het plassen kan pijnlijk zijn. Soms zit er bloed in de urine. Vaak bent u misselijk, of moet u braken. Kenmerkend is ook dat u tijdens de aanval niet stil kan zitten of liggen.

Wat kunt u zelf doen aan nierstenen?

Drink veel: hoe meer u dagelijks drinkt, hoe minder kans u heeft op nierstenen.

Na een niersteenkoliek kunt u door een zeefje plassen om te kijken of u het steentje uitplast.

Neem contact op met uw huisarts als u tijdens of na een niersteenkoliek koorts krijgt of als het plassen niet meer lukt.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij nierstenen?

Thiazide-plasmiddelen

Verminderen de hoeveelheid calcium in de urine. Hierdoor zullen nierstenen met calcium minder snel ontstaan.

Voorbeelden: chloortalidon en hydrochloorthiazide.

Allopurinol

Allopurinol verlaagt de productie van urinezuur. Hierdoor daalt de hoeveelheid urinezuur in het bloed en zullen nierstenen met urinezuur minder snel ontstaan. Het duurt enkele weken tot maanden voor het volledige effect van dit middel is bereikt.