Versiedatum: januari 2007

Wat is menstruatiepijn?

Sommige vrouwen hebben buikpijn vlak voor of tijdens de menstruatie. De pijn wordt waarschijnlijk veroorzaakt doordat de baarmoeder zich samentrekt om het baarmoederslijmvlies af te stoten. Er is geen duidelijk verband tussen de pijn en de hoeveelheid bloedverlies.

Menstruatiepijn is vervelend, maar kan geen kwaad.

Hoe kunt u menstruatiepijn herkennen?

U heeft last van pijnlijke steken en krampen in de onderbuik voor of tijdens de menstruatie. Vaak trekt de pijn ook naar de rug of de benen. Soms heeft u ook last van hoofdpijn, misselijkheid, pijnlijke borsten, moeheid of prikkelbaarheid.

Wat kunt u zelf doen bij menstruatiepijn?

• Zorg voor rust en ontspanning.
• Probeer eens een warme kruik op uw buik of onderrug, of neem een warm bad.
• Massage van de onderrug kan verlichting geven.
• De pijn kan verminderen na een orgasme.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij menstruatiepijn?

Ontstekingsremmende pijnstillers

Ontstekingsremmende pijnstillers, ook wel NSAID's genoemd, verminderen tijdens de menstruatie de pijnlijke steken of kramp in de onderbuik en verminderen de doffe pijn in de rug en van spierpijn.

Voorbeelden zijn: acetylsalicylzuur, carbasalaatcalcium, dexibuprofen, dexketoprofen, diclofenac, diflunisal, etoricoxib, ibuprofen, indometacine, ketoprofen, naproxen, piroxicamen, rofecoxib en valdecoxib.

Paracetamol

Paracetamol werkt pijnstillend. Het vermindert tijdens de menstruatie de pijnlijke steken of kramp in de onderbuik en vermindert de doffe pijn in de rug en van spierpijn.

Paracetamol in combinatie met andere middelen

Propyfenazon werkt net als paracetamol pijnstillend. Coffeïne versterkt mogelijk het pijnstillende effect en werkt opwekkend. Deze middelen verminderen tijdens de menstruatie de pijnlijke steken of kramp in de onderbuik en verminderen de doffe pijn in de rug en van spierpijn.

Voorbeelden zijn: paracetamol met coffeïne, propyfenazon met paracetamol en coffeïne.

Anticonceptiepil

De anticonceptiepil kan worden gebruikt om menstruatiepijn te verminderen. De bloeding die in de stopweek van de pil ontstaat, is geen echte menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding doordat de hoeveelheid hormonen in uw lichaam afneemt. De bloeding is minder heftig, korter en minder pijnlijk dan een gewone menstruatie. Er zijn verschillende soorten anticonceptiepillen.

Eénfase anticonceptiepil

Bij de éénfasepil hebben alle tabletten of dragees gedurende de hele strip dezelfde samenstelling oestrogeen en progestageen. Eénfasepillen worden onderverdeeld in lichte en zware pillen. De lichte pillen bevatten minder oestrogeenhormonen en hebben hierdoor meestal minder bijwerkingen.

• Zeer lichte sub-30-pil: Bevat 20 microgram oestrogeen. Voorbeelden zijn Harmonet, Lovette, Meliane en Mercilon.
• Lichte sub-50-pil: Bevat 30-37,5 microgram oestrogeen. Voorbeelden zijn Cilest, Femodeen, Minulet, Marvelon, Microgynon 30, Stediril 30, Mini Pregnon, Ministat, Modicon, Neocon en Yasmin.
• Zware 50-Pil: Bevat 50 microgram oestrogeen. Voorbeelden zijn Microgynon 50, Neo Stediril, Neogynon 21 en Stediril-d.

Een andere indeling van de verschillende pillen is te maken naar de volgorde waarin ze ontwikkeld zijn. De zware 50-pillen zijn het eerst ontwikkeld en vallen hierdoor in de eerste generatie. De pillen van de tweede en derde generatie bevatten minder dan 50 microgram oestrogenen. De pillen van de derde generatie bevatten andere progestagenen dan de pillen van de eerste en tweede generatie.

De pillen van de derde generatie zijn de laatste jaren veel in het nieuws geweest, omdat ze een iets grotere kans op trombose geven dan de pillen van de tweede generatie.

Tweefasen anticonceptiepil

Bij de tweefasenpil hebben de pillen in de eerste helft van de strip een andere samenstelling dan in de tweede helft, herkenbaar aan de kleur. Door de wisselende samenstelling van de tweefasenpil wordt de natuurlijke verandering van de hormonen tijdens een menstruatiecyclus nagebootst.

De tweefasenpil kan worden onderverdeeld in:

• step-up-pil: alle pillen in de strip bevatten dezelfde hoeveelheid oestrogeen. De hoeveelheid progestageen is in de eerste fase laag en wordt verhoogd bij overgang van de eerste naar de tweede fase. Voorbeeld is Binordiol.
• sequentiepil: de eerste fase bestaat uit alleen oestrogeen, in de tweede fase wordt het progestageen toegevoegd. Voorbeelden zijn Ovidol en Ovanon.
• overig: beide fasen bestaan uit oestrogeen en progestageen. De hoeveelheid oestrogeen wordt verlaagd bij overgang van de eerste naar de tweede fase. De hoeveelheid progestageen wordt verhoogd bij de overgang van de eerste naar de tweede fase. Voorbeeld is Gracial.

Driefasen anticonceptiepil

Bij de driefasenpil hebben de pillen in de strip drie verschillende samenstellingen, herkenbaar aan de kleur. Door de wisselende samenstelling van de driefasenpil wordt de natuurlijke verandering van de hormonen tijdens een cyclus nagebootst. De hoeveelheid progestageen wordt verhoogd bij overgang van de eerste naar de tweede fase en van de tweede naar de derde fase. De hoeveelheid oestrogeen is in de tweede fase verhoogd of is in alle fasen dezelfde.

Voorbeelden zijn Trigynon, Trinordiol, Tri-Minulet, Trinovum en Triodeen.

Progestageenhormonen

Progestageenhormoon is een vrouwelijke geslachtshormoon en heeft ongeveer dezelfde werking als het natuurlijke progesteron. Het zorgt ervoor dat de bloeding minder heftig, korter en minder pijnlijk is dan bij een gewone menstruatie.

Voorbeelden: dydrogesteron, lynestrenol, medroxyprogesteron en norethisteron.