Versiedatum: 29 augustus 2006

Wat is de menstruatiecyclus?

De menstruatiecyclus is het telkens terugkomen van de menstruatie bij de vrouw tijdens de vruchtbare levensperiode. Gemiddeld duurt een menstruatiecyclus vier weken.

Ongeveer tien dagen na de eerste dag van de menstruatie komt een eicel vrij in de eileider. Die eicel kan één dag bevrucht worden. Na enkele dagen komt de eicel in de baarmoeder. Als de eicel bevrucht is, nestelt die zich in het baarmoederslijmvlies en groeit daar tot een baby. Als de eicel niet bevrucht is, wordt u ongesteld: eicel en baarmoederslijmvlies worden afgestoten. Dit is de menstruatie.

Het proces van rijping van de eicel, de eisprong en de afstoting van baarmoederslijmvlies wordt gestuurd door twee vrouwelijke hormonen, oestrogeen en progestageen. Deze hormonen staan weer onder invloed van andere hormonen.

Het uitblijven van de menstruatie en onregelmatige menstruaties ontstaan meestal door een hormonale ontregeling: het evenwicht tussen de vrouwelijke hormonen (oestrogenen en progestagenen) raakt verstoord. Dit kan geen kwaad. Mogelijk is er geen eitje tot rijping gekomen tijdens de cyclus. Ook bij veel sporten, afvallen of gewichtstoename kan het hormonale evenwicht verstoord raken. Tenslotte kan ook een spannende situatie of ingrijpende gebeurtenis het evenwicht verstoren. Meestal is dit tijdelijk.

Bij verstoring van de menstruatiecyclus kunt u meer, minder of onregelmatig vloeien en kunt u ook meer last krijgen van menstruatiepijn.

Wat kunt u zelf doen bij stoornissen in de menstruatiecyclus?

Probeer te bedenken wat de oorzaak zou kunnen zijn van de verstoring. Als de menstruatie erg onregelmatig komt, of erg lang uitblijft, neem dan contact op met de huisarts. Dan kunt u samen bekijken of verder onderzoek of behandeling nodig is.

Welke geneesmiddelen worden toepast vanwege hun effect op de menstuatiecyclus?

Progestageenhormonen

Progestageenhormonen zijn vrouwelijke hormonen, die ongeveer een zelfde werking hebben als het natuurlijke progesteron. Ze spelen samen met oestrogeenhormonen een rol in de menstruatiecyclus.

Ze kunnen om diverse redenen worden voorgeschreven:

• Bij premenstruele klachten (PMS), de werkzaamheid van progestageenhormonen bij PMS is echter niet goed aangetoond. Voorbeeld: lynestrenol.
• Bij pijn in de borsten gedurende bepaalde dagen van de menstruatiecyclus. Door aanvulling van de progestageenhormonen tijdens de cyclus zijn er minder hormoonschommelingen in het lichaam. Hierdoor kan de pijn in de borsten worden verminderd. Voorbeeld: lynestrenol.
• Bij uitstel van de menstruatie. Progestageenhormonen zorgen ervoor dat het baarmoederslijmvlies niet wordt afgestoten. Hierdoor kan de menstruatie uitgesteld worden. Voorbeelden: lynestrenol en norethisteron.
• Bij het wegblijven van de menstruatie. Door een verstoring van de balans tussen hormonen kan de menstruatie onregelmatig worden of wegblijven. Progestageenhormonen worden in combinatie met oestrogeenhormonen gebruikt om een verstoorde cyclus te herstellen. Voorbeelden: lynestrenol, medroxyprogesteron en norethisteron.