Versiedatum: 29 augustus 2006

Wat is malaria?

Malaria is een (sub)tropische infectieziekte die wordt veroorzaakt door een malariaparasiet. De parasiet wordt van mens op mens overgebracht via de malariamug. Ongeveer 8-10 dagen na de steek van een besmette mug kunnen de eerste verschijnselen optreden. Bij sommige vormen van malaria echter kan het veel langer duren voor dat de eerste verschijnselen optreden.

Bij besmetting komt de parasiet in het bloed en gaat zich vermenigvuldigen; de bloedcellen raken geïnfecteerd waardoor u ziek wordt. De ziekte kan ernstig verlopen en zelfs tot de dood leiden.

Hoe kunt u malaria herkennen?

U heeft last van een grieperig gevoel, soms met spierpijnen en moeheid. Zo’n tien dagen tot enkele weken na een steek van een besmette mug ontstaan de typische koortsaanvallen, waarbij u erg rilt en waarbij de temperatuur hoog oploopt. Soms komen de koortsaanvallen om de twee of drie dagen terug, soms is er geen patroon te herkennen. De diagnose wordt gesteld door bloedonderzoek.

Wat kunt u zelf doen bij malaria?

Als u op reis gaat naar de (sub)tropen informeer dan (bij huisarts of GGD) of er medicijnen nodig zijn om malaria te voorkomen.

Zeer belangrijk is voorkómen dat u gestoken wordt:

• Draag kleding die uw hele lichaam bedekt.
• Gebruik een anti-muggenlotion.
• Zorg ervoor dat in de ruimte waar u slaapt geen muggen komen; sluit de ramen en deuren.
• Slaap onder een klamboe.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap over malaria.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij malaria?

Malariamiddelen, om malaria te voorkómen

Malariamiddelen doden malariaparasieten in de lever en het bloed. Ze worden onder andere gebruikt om malaria voorkomen als u op reis gaat naar de (sub)tropen. Welk middel het meest geschikt is om malaria te voorkomen, is onder andere afhankelijk van de reisbestemming en hoe lang u op reis gaat. Informeer daarom voor vertrek bij de GGD of uw huisarts of u malariamiddelen nodig hebt en welke in uw geval het beste zijn.

Voorbeelden: chloroquine, hydroxychloroquine, mefloquine, proguanil en proguanil in cominatie met atovaquon.

Malariamiddelen, om malaria te behandelen

Malariamiddelen doden malariaparasieten in de lever en/of het bloed. In een korte kuur met een hoge dosis, hoger dan bij het voorkomen van malaria, worden ze gebruikt om malaria te behandelen.

Voorbeelden: kinine, proguanil in combinatie met atovaquon, chloroquine, mefloquine hydroxychloroquine,

Tetracycline antibiotica

Antibiotica remmen de groei van vele soorten bacteriën. Tetracycline antibiotica doden ook malariaparsieten en worden gebruikt om malaria te behandelen.

Voorbeelden: doxycycline en tetracycline.

Doxycycline wordt soms ook gebruikt om een aanval van malaria te voorkomen bij mensen bij wie bovenstaande malariamiddelen niet in aanmerking komen.

Clindamycine

Clindamycine verhindert dat de parasiet eiwitten aanmaakt. Een parasiet kan zonder eiwitten niet verder groeien. Bij kleine kinderen kan tetracycline de botten en tanden beschadigen. Bij kinderen onder de 11 kilo schrijft de arts soms clindamycine voor, samen met het medicijn kinine.

Permetrine op een klamboe

Permetrine wordt wel gebruikt om muskietennetten, klamboes, te impregneren. Permetrine doodt muggen als ze in aanraking komen met de klamboe. Door te zorgen dat de malariamug u niet kan prikken, kunt u een besmetting met malaria voorkomen.