Versiedatum: 2005

Wat is lupus erythematodes?

Lupus erythematodes (LE) is een auto-immuunziekte. De oorzaak is onbekend. Bij een auto-immuunziekte richt het afweersysteem zich tegen uw eigen lichaam. Dit veroorzaakt ontstekingen, bij LE meestal in de huid en de gewrichten, maar ook in organen zoals de nieren, het zenuwstelsel, het hart, de longen en de bloedvaten. Kenmerkend voor LE is een vlindervormige, rode huidafwijking in het gezicht.

Er zijn twee vormen van LE. Bij de ene vorm treden huidafwijkingen op de voorgrond (huid-LE, cutane LE ofwel CLE), bij de andere vorm zijn de verschijnselen meer algemeen (systemische LE ofwel SLE). De systemische vorm (SLE) kan gepaard gaan met ontstekingen in verschillende organen; ook zijn er vaak algemene verschijnselen zoals moeheid, gebrek aan energie, koorts en gewichtsverlies.

Het beloop van de ziekte is grillig en onvoorspelbaar. Wel zijn er aanwijzingen dat omgevingsfactoren (bijvoorbeeld zonlicht) en infecties invloed hebben op de ziekte. LE komt bij vrouwen veel vaker voor dan bij mannen. De eerste verschijnselen openbaren zich meestal tussen 20 en 40 jaar.

Hoe kunt u lupus erythematodes herkennen?

De ziekte is moeilijk te herkennen. Een vlindervormige roodheid in het gezicht is typisch voor LE. Vooral bij systemische LE kunt u ook andere klachten krijgen, zoals koorts, gewrichtspijn, hartkloppingen, kortademigheid en hoesten.

Wat kunt u zelf doen bij lupus erythematodes?

Bij huidafwijkingen is het verstandig om direct zonlicht te vermijden.

Bij ontstoken of pijnlijke gewrichten is het verstandig om in beweging te blijven en de conditie op peil te houden.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij lupus erythematodes?

Bijnierschorshormonen op de huid

Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties, vernauwen de bloedvaten en verminderen overmatige huidgroei. Hierdoor zullen de roodheid, zwelling en jeuk van de huid verminderen. Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte.

• Sterk werkzame bijnierschorshormonen.

Voorbeelden: betamethasonvaleraat, desoximetason, diflucortolon, fluocinonide, fluticason en mometason.

• Zeer sterk werkzame bijnierschorshormonen worden voorgeschreven wanneer andere bijnierschorshormonen onvoldoende werken.

Voorbeeld: clobetasol.

Bijnierschorshormonen om in te nemen

Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties.

Deze middelen worden gebruikt in de vorm van een stootkuur bij plotselinge verergering van de aandoening. Een stootkuur is een behandeling van enkele dagen tot twee weken. Bijnierschorshormonen om in te nemen genezen de aandoening niet, maar onderdrukken de ziekteverschijnselen, zodat uw lichaam zich makkelijker kan herstellen.

Voorbeelden: dexamethason, prednisolon, prednison en triamcinolon.

Chloroquine en hydroxychloroquine

Chloroquine en hydroxychloroquine remmen ook ontstekingen. Hoe de werking precies tot stand komt is nog niet bekend. Meestal wordt tijdens een aanval een hoge dosering gebruikt gedurende zeven tot vijftien dagen. Daarna is een lagere dosering gedurende langere tijd voldoende om de verschijnselen voor een groot deel te onderdrukken.

Voorbeelden: chloroquine en hydroxychloroquine.

Afweeronderdrukkende middelen

Afweeronderdrukkende middelen remmen de ontstekingsverschijnselen. Ze worden allen gebruikt als de bijnierschorshormonen alleen niet voldoende helpen. Ze worden dan meestal in combinatie met deze bijnierschorshormonen voorgeschreven.

Voorbeelden: azathioprine.