Jeuk

E-mail Print


Versiedatum: 29 augustus 2006

Wat is jeuk?

Jeuk is een gevoel van de huid dat u de drang geeft om te krabben of te wrijven. Soms zeggen mensen wel dat jeuk erger kan zijn dan pijn. Soms is de jeuk zo erg, dat men tot bloedens toe krabt.

Jeuk kan vele oorzaken hebben. Bijvoorbeeld:

  • allergie;
  • contact met bepaalde stoffen, bijvoorbeeld brandnetel;
  • steek van mug of wesp; beet van vlo;
  • netelroos;
  • huidaandoeningen, zoals eczeem en psoriasis;
  • aandoeningen van lever of nieren;
  • veel transpireren, een droge huid of te veel of te lang baden of douchen;
  • diabetes mellitus.

 

Wat kunt u zelf doen bij jeuk?

Probeer niet te krabben, maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Concentreer u op iets anders. Knip uw nagels in elk geval heel kort en houdt ze schoon.

Soms wordt de jeuk erger door warmte, of door contact met kleding of beddengoed. Probeer hier rekening mee te houden.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap over: constitutioneel eczeem: algemeen constitutioneel eczeem: behandeling waterpokken netelroos psoriasis bij volwassenen.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij jeuk?

Verzachtende en beschermende crème en zalf

De verzachtende en beschermende crèmes en zalven bevatten geen werkzame bestanddelen en houden de huid soepel en voorkomen verdere uitdroging van de huid. Klachten als jeuk, schilfering, kloven en branderige plekken verminderen. Deze middelen zijn zonder recept verkrijgbaar.

Voorbeelden bij een niet al te droge huid: lanettecrème en cetomacrogolcrème

Voorbeelden bij een erg droge huid: vaseline lanettecrème en vaseline cetomacrogolcrème.

Zinkoxide

Zinkoxide werkt jeukstillend, beschermend en verkoelend. Hierdoor neemt de warmte in de huid en de neiging tot krabben af. Ze zijn zonder recept verkrijgbaar.

Voorbeelden: ZOK-zalf, zinkoxidepasta, zinkoxidesmeersel en zinkzalf.

Lokaal verdovende middelen

Lokaal verdovende middelen ofwel lokale anaesthetica, maken de huid gevoelloos en verminderen tijdelijk pijn en jeuk zoals bij muggenbeten, galbulten en waterpokken.

Voorbeelden: lidocaïne, pramocaïne.

Menthol wordt vanwege zijn verkoelend effect vaak gecombineerd met lidocaïne.

Voorbeeld: lidocaine-levomethol-gel.

Anti-allergiemiddelen

Soms wordt jeuk door een allergie veroorzaakt. Anti-allergiemiddelen, ofwel antihistaminica, blokkeren de werking van histamine, een stof die bij een allergische reactie in het lichaam vrijkomt. Voorbeelden: acrivastine, cetirizine, cinnarizine, clemastine, desloratadine, ebastine, fexofenadine, ketotifen, levocetirizine, loratadine, mizolastine, promethazine en terfenadine.

Adstringentia

Adstringentia werken licht samentrekkend en beschermend. Ze worden onder andere gebruikt bij jeuk door aambeien en laten een aambei iets verschrompelen. Ze zijn zonder recept verkrijgbaar.

Voorbeeld: zinksulfaat vaselinecrème.

Bijnierschorshormonen

Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, toegepast op de huid, stillen onder andere de jeuk. De neiging tot krabben neemt af en de huid kan zich herstellen, wordt soepeler en zal er beter gaan uitzien.

Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte.

  • Zwak werkzame bijnierschorshormonen worden voorgeschreven als een vette crème of zalf onvoldoende werkt.

 

Voorbeeld: hydrocortison.

  • Vrij sterk werkzame bijnierschorshormonen worden voorgeschreven als zwak werkzame bijnierschorshormonen onvoldoende werken.

 

Voorbeelden: aclometason, clobetason, flumetason, hydrocortison-butyraat en triamcinolonacetonide.

Ureum bevordert de opname van water door de huid, waardoor deze weker wordt. Schilfers kunnen dan sneller verdwijnen. Bovendien zorgt ureum ervoor dat bijnierschorshormonen beter in de huid kunnen doordringen.

Voorbeeld: ureum met hydrocortisonacetaat.

Actieve kool

Jeuk kan onder andere veroorzaakt worden door bepaalde leveraandoeningen of nierproblemen. Hierbij kunnen bepaalde stoffen in het lichaam ophopen die mogelijk jeuk veroorzaken.

Actieve kool kan jeuk bij deze aandoeningen voorkomen door de stoffen die de jeuk veroorzaken weg te vangen.