Versiedatum: 15 november 2005

Wat is hoesten?

Hoesten maakt de luchtwegen schoon. Slijm, stof en rookdeeltjes komen door het hoesten naar buiten.

Aan de binnenkant van uw luchtwegen zit slijmvlies. Dit maakt extra slijm als het geprikkeld raakt, bijvoorbeeld door tabaksrook, stof, chemische stoffen, of door een verkoudheid. Dan moet u hoesten. Soms zónder dat er slijm vrijkomt. Dit heet dan een droge hoest of kriebelhoest.

Opgehoest slijm mag u gerust doorslikken.

Hoesten door een verkoudheid is normaal. Meestal gaat het vanzelf over, in één tot drie weken. Neem contact op met de huisarts:

• Als u langer dan drie weken hoest;
• Als u benauwd bent of piepend ademt;
• Als u meerdere keren bloederig slijm ophoest;
• Als u langer dan drie dagen koorts heeft.

Wat kunt u zelf doen aan hoesten?

• Stop met roken.
• Zorg voor schone lucht in huis en op de werkplek.
• Vermijd slecht geventileerde en rokerige ruimtes.
• Stomen met heet water kan vervelend, vastzittend slijm losmaken. Gebruik geen menthol of eucalyptus en dergelijke, dit kan een extra hoestprikkel geven.
• Bij een pijnlijke keel kan een lepel honing, een dropje of een warm drankje verzachten.
• Bij verkoudheid kunt u zoutwaterdruppels voor de neus gebruiken.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap over Hoesten

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij hoesten?

Hoestprikkeldempende middelen

Hoestprikkeldempende middelen verhogen de hoestprikkeldrempel in het centrale zenuwstelsel en verminderen daardoor de neiging tot hoesten. Ze worden gebruikt bij een niet-productieve hoest (prikkel-, droge of kriebelhoest), wanneer de keel en longen geïrriteerd zijn.

Voorbeelden: noscapine, dextromethorfan, pentoxyverine en codeïne.

De combinatie van paracetamol met codeïne wordt vooral gebruikt bij een combinatie van hoest en griepklachten zoals (spier)pijn en hoge koorts.

Hoestverzachtende middelen

Hoestverzachtende middelen verzachten de keel en verdunnen het slijm soms enigszins. Het hoesten wordt hierdoor minder pijnlijk. Aan de werkzaamheid wordt echter getwijfeld. U kunt om de keel te verzachten bijvoorbeeld ook een lepel honing of een dropje nemen.

Voorbeelden: althaeasiroop, anijs salmiak en zoethout, tijmsiroop en zoethout.

Middelen bij een productieve hoest

Middelen bij een productieve hoest (slijm-hoest), maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten.

Voorbeelden: acetylcysteïne, broomhexine en carbocysteïne,

Promethazine

De werking van promethazine bij hoest is niet bewezen. Wel is aannemelijk dat promethazine hoest kan verminderen die mede veroorzaakt wordt door een allergie. Bovendien werkt promethazine versuffend, waardoor de hoest u minder uit de slaap houdt. Promethazine mag niet gebruikt worden bij een productieve hoest en alleen als andere middelen niet werken.

Kamille

Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel kamille is toegevoegd.

Levomenthol

Heeft u last van slijm bij het hoesten, dan kunt u het ophoesten van slijm vergemakkelijken door te stomen met heet water, waaraan eventueel levomenthol is toegevoegd.