Versiedatum: januari 2007

Wat is een hartritmestoornis?

Bij een hartritmestoornis kan het hart overslaan, onregelmatig gaan kloppen, te langzaam kloppen of op ‘hol’ slaan.

Meestal ontstaan hartritmestoornissen in aanvallen: ze ontstaan plotseling en zijn ook even plotseling weer verdwenen, soms na seconden, soms pas na uren.

Bijna iedereen heeft wel eens het hart voelen overslaan. Bijvoorbeeld bij spanningen, of na een sterke kop koffie. Soms blijft dit ‘overslaan’ langer doorgaan dan een paar tellen en belemmert het u in het dagelijks werk of de slaap. Pas dan is er mogelijk sprake van een hartritmestoornis.

Een hartritmestoornis is vervelend, maar meestal niet gevaarlijk. Bij sommige hartritmestoornissen is er een kans dat er na enige tijd stolsels ontstaan in de boezems van het hart. Als deze hartritmestoornis langer duurt, zijn daarom vaak bloedverdunners nodig.

Waarom een hartritmestoornis ontstaat, is niet zo goed bekend. Het kan op alle leeftijden voorkomen.

Hoe kunt u een hartritmestoornis herkennen?

In rust klopt uw hart tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Bij een hartritmestoornis gaat het hart snel, langzaam en/of onregelmatig kloppen. U kunt zich gejaagd voelen, of angstig. Ook kunt u duizelig worden of kortademig. Het ontstaat plotseling en verdwijnt meestal weer binnen enkele minuten of uren.

Wat kunt u zelf doen aan een hartritmestoornis?

U kunt niet veel doen aan een hartritmestoornis. Soms helpt het om de hoeveelheid koffie en/of alcohol te verminderen.

Als u naast de hartkloppingen last heeft van kortademigheid, neem dan contact op met uw huisarts.

Ook als u de aanvallen vaak terugkomen, of als een aanval niet verdwijnt na enkele uren, kunt u beter contact opnemen met uw huisarts.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij hartritmestoornissen?

Afhankelijk van het soort ritmestoornis en de conditie van het hart kan de arts medicijnen voorschrijven, een elektrische stroomschok toedienen of een operatie uitvoeren, bijvoorbeeld voor een pacemaker. De geneesmiddelen die gebruikt worden bij hartritmestoornissen worden anti-arrhythmica genoemd.

Hartglycosiden

Digoxine regelt de hartslag en heft verschillende stoornissen in het hartritme op. Hierdoor wordt de hartslag langzamer.

Sotalol en andere bèta-blokkers

Bèta-blokkers regelen de hartslag en heffen verschillende stoornissen in het hartritme op. Hierdoor wordt de hartslag langzamer. De bèta-blokker die meestal gebruikt wordt bij hartritmestoornissen in sotalol, deze heeft meer invloed op het hartritme dan de overige bèta-blokkers.

Voorbeelden: acebutolol, atenolol, metoprolol, oxprenolol, pindolol, propranolol en sotalol.

Calciumblokkers

De calciumblokkers verapamil en diltiazem regelen de hartslag en heffen verschillende stoornissen in het hartritme op. Hierdoor wordt de hartslag langzamer.

Voorbeeld: diltiazem en verapamil.

Anti-arrhythmica

Anti-arrhythmica zijn middelen die diverse stoornissen in het hartritme opheffen. Welke geneesmiddel wordt voorgeschreven hangt af van het soort ritmestoornis en waar in het hart de stoornis zich bevindt. Dit kan bijvoorbeeld in de boezems ('atriumfibrilleren'), of in de kamers ('ventrikelfibrilleren') van het hart zijn.

Voorbeelden van antiarrhythmica zijn:

• Flecaïnide: voorgeschreven bij snelle samentrekking van de kamers of van de boezems. Het wordt ook toegepast om hartritmestoornissen te voorkomen. Bij sommige hartritmestoornissen van ongeboren baby's wordt het wel aan de moeder voorgeschreven.
• Amiodaron: voorgeschreven bij snelle samentrekking van de boezems of van de kamers. Het wordt ook toegepast om hartritmestoornissen te voorkomen. Bij sommige hartritmestoornissen van ongeboren baby's wordt het wel aan de moeder voorgeschreven.
• Disopyramide: voorgeschreven bij snelle samentrekking van de kamers. Het wordt ook toegepast om hartritmestoornissen van zowel de boezems als de kamers te voorkomen.
• Propafenon: voorgeschreven bij snelle samentrekking van de kamers of van de boezems. Het wordt ook wel gebruikt als andere middelen onvoldoende helpen.
• Kinidine: voorgeschreven om hartritmestoornissen te voorkomen. Kinidine wordt ook toegepast bij een te snelle samentrekking van de kamers.
• Fenytoïne: voorgeschreven als andere middelen niet voldoende werken. Fenytoïne wordt ook wel gebruikt voor opheffen van hartritmestoornissen als een te hoge dosis digoxine is gebruikt.

Antistollingsmiddelen

Wanneer het hart door een ritmestoornis niet in staat is het bloed goed rond te pompen, ontstaat er in het hart gemakkelijk een bloedpropje. Dit bloedpropje kan vervolgens in de bloedbaan terecht komen en ergens in het lichaam een bloedvat afsluiten. Antistollingsmiddelen remmen de vorming van bloedpropjes af en verminderen zo de kans op afsluiting van een bloedvat. Antistollingsmiddelen worden dus niet tegen de hartritmestoornis zelf gebruikt, maar om complicaties te voorkomen.

Voorbeelden: acenocoumarol en fenprocoumon.