Versiedatum: 15 november 2005

Wat is diarree?

Diarree ontstaat meestal door besmetting met bacteriën of virussen uit bedorven voedsel of besmet water. Ook kunt u besmet raken door iemand die diarree heeft. In de darm veroorzaken de ziekteverwekkers een ontsteking van de darmwand. Daardoor geeft de darmwand meer vocht af dan normaal en neemt de darm minder vocht en voedingsstoffen op. Vocht en voeding komen dan als heel dunne ontlasting naar buiten.

Diarree gaat vanzelf over, meestal na een dag of twee, soms duurt het langer.

Diarree kan geen kwaad, tenzij u veel vocht verliest en moet overgeven. Als iemand teveel vocht verliest, kan het lichaam uitdrogen. Vooral baby´s en oudere mensen kunnen uitdrogen.

Hoe kunt u diarree herkennen?

Diarree is waterige, dunne ontlasting en komt vaker dan normale ontlasting. Diarree kan gepaard gaan met buikkrampen. Kinderen moeten vaak ook overgeven als zij diarree hebben.

Wat kunt u zelf doen aan diarree?

• Drink voldoende. Drink na elke ontlasting een glas van wat u lekker vindt. Als u ook moet overgeven, neem dan om de paar minuten een paar slokjes.
• Heeft u zeer veel diarree, dan kunt u een drankje van ORS-poeder drinken. ORS staat voor oral rehydration salts en betekent: zouten tegen uitdrogen.
• Heeft u weer trek, dan kunt u weer gewoon gaan eten.
• Was uw handen na toiletbezoek, na het verschonen van uw kinderen met diarree, voor het eten, en voordat u eten klaarmaakt.
• Was gebruikt eet- en drinkgerei goed af.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij diarree?

Glucose-zoutoplossing

ORS is een oplossing van zouten en (druive)suiker of zetmeel in water. Het wordt gebruikt wanneer u door diarree veel vocht bent kwijtgeraakt. ORS vult de verloren suikers, zouten en vocht in het lichaam weer aan. De suikers en zouten zorgen er voor dat het vocht beter wordt opgenomen in het lichaam.

Voorbeeld: ORS.

Antidiarree-middelen

Antidiarree-middelen remmen de darmbewegingen (peristaltiek) af en zorgen ook voor samentrekking van de anus. Hierdoor blijft de darminhoud langer in de darmen en wordt compacter, zodat overmatig verlies van vocht en zouten wordt tegengegaan. Antidiarree-middelen worden meestal kortdurend gebruikt wanneer de diarree erg lastig is, bijvoorbeeld bij bus- of vliegreizen.

Voorbeeld: lopramide, loperamide-oxide.

Als de diarree gepaard gaat met bloed en slijm in de ontlasting en hoge koorts, kan dit wijzen op een ernstige darminfectie. U mag dan niet zomaar antidiarree-middelen gebruiken, maar moet uw arts raadplegen.

Chinolon-antibiotica

Chinolon-antibiotica zijn middelen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Chinolon-antibiotica worden gebruikt bij darminfecties, zoals dysenterie of een infectie met Salmonella. Darminfecties gaan gepaard met koorts, bloed in de ontlasting, hevig braken en waterdunne ontlasting.

Voorbeelden: ciprofloxacine, norfloxacine, ofloxacine.

Antibiotica van het sulfonamide-type

Antibiotica van het sulfonamide-type doden vele soorten bacteriën. Ze dringen door in de bacterie en verhinderen de aanmaak van een stof die essentieel is voor de bacterie. Hierdoor sterft de bacterie. Antibiotica van het sulfonamide-type worden gebruikt bij darminfecties. Darminfecties gaan gepaard met koorts, bloed in de ontlasting, hevig braken en waterdunne ontlasting. Antibiotica van het sulfonamide-type worden voorgeschreven als chinolon-antibiotica onvoldoende werken.

Voorbeeld: trimethoprim in combinatie met sulfamethoxazol.

Actieve kool

Actieve kool, onder de merknaam Norit, wordt wel gebruikt bij diarree. Er is echter geen gunstig effect van actieve kool bij diarree aangetoond. Bij de zeer hoge doseringen, die worden gebruikt bij vergiftigingen, heeft het als bijwerking verstopping, maar niet bij de doseringen zoals gebruikt bij diarree.

Methysergide

Diarree kan vele oorzaken hebben. Methysergide wordt alleen gebruikt bij chronische diarree die ontstaat door het carcinoïd-syndroom. Dit is een zeldzame aandoening, waarbij sprake is van een langzaam groeiend gezwel in de darmen. De diarree die hierdoor wordt veroorzaakt kan verminderen door het gebruik van methysergide.

Colestyramine

Colestyramine zorgt ervoor dat vocht beter in het lichaam opgenomen wordt, waardoor de diarree minder wordt. Wanneer de diarree veroorzaakt wordt door bepaalde ziekte van de dunne darm, bestraling of door een operatie waarbij delen van de maag en dunne darm zijn weggehaald, kan de arts colestyramine voorschrijven.