Versiedatum: 15 november 2005

Wat is een blaasontsteking?

Een blaasontsteking is een onsteking van het slijmvlies van de blaas door bacteriën. Vaak gaat het om bacteriën die in de darm leven en via de plasbuis in de blaas terecht komen. Daar veroorzaken ze dan een ontsteking.

Omdat de plasbuis bij vrouwen korter is dan bij mannen, krijgen vrouwen gemakkelijker een blaasontsteking. Tijdens het vrijen kunnen bacteriën in de plasbuis komen. Daarom krijgen vrouwen soms een blaasontsteking na het vrijen.

Hoe kunt u een blaasontsteking herkennen?

U moet vaker plassen, maar per keer plast u minder. Het plassen is pijnlijk of branderig. De urine kan troebel zijn, of er kan bloed inzitten. U kunt ook pijn hebben in de onderbuik. Een blaasontsteking geeft geen koorts.

Wat kunt u zelf doen bij een blaasontsteking?

• Zorg dat u veel drinkt.
• Stel het plassen niet uit.
• Plas de blaas helemaal leeg, vooral na het vrijen.
• Warm ondergoed of vitamine C helpt niet tegen een blaasontsteking.

Neem contact op met uw huisarts als u koorts krijgt of ziek wordt.

Klik hier voor meer informatie in de Patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap over Blaasontsteking en Blaasontsteking bij het kind.

Welke geneesmiddelen kunnen worden gebruikt bij urineweginfecties?

Antibacteriële middelen

Antibacteriële middelen werken tegen infecties veroorzaakt door bacteriën, zoals urineweg-infecties. Het is van belang dat de kuur geheel wordt afmaakt. Afhankelijk van het soort bacterie en de ernst van de ontsteking wordt een bepaald antibacterieel middel voorgeschreven.

• Nitrofurantoine doodt bacteriën, doordat het ingrijpt op de energiehuishouding van de bacteriën. Het komt na inname vrij snel via de nieren in de urine terecht. Daarom is het erg geschikt bij infecties van de urinewegen, zoals een blaasontsteking. Nitrofurantoïne wordt gebruikt bij eenvoudige blaasontstekingen. Nitrofurantoïne wordt ook gebruikt om urineweginfecties te voorkomen bij mensen die vaak, meer dan drie keer per jaar, urineweginfecties hebben.
• Trimethoprim: doodt vele soorten bacteriën. Het dringt door in de bacterie en verhindert de aanmaak van een voor de bacterie essentiële stof. Hierdoor sterft de bacterie af. Trimethoprim wordt gebruikt bij eenvoudige blaasontstekingen. Trimethoprim wordt ook gebruikt om urineweginfecties te voorkomen bij mensen die vaak, meer dan drie keer per jaar, urineweginfecties hebben.
• Amoxicilline doodt vele soorten bacteriën en hebben een goede opname in het lichaam. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei waardoor de bacterie afsterft. Amoxicilline kan gebruikt worden bij urineweginfecties als nitrofurantoïne en trimethoprim niet in aanmerking komen. Bij sommige patiënten wordt de amoxicilline afgebroken door bacteriën zodat het zijn werking niet meer kan doen. Clavulaanzuur gaat dit tegen en verbetert zo het effect van amoxicilline.

Voorbeelden: amoxicilline, amoxicilline in combinatie met clavulaanzuur.

• Antibiotica van het sulfonamide-type: zijn middelen die vele soorten bacteriën doden. Ze dringen door in de bacterie en verhinderen de aanmaak van een stof die essentieel is voor de bacterie. Hierdoor sterft de bacterie. Sulfonamiden worden gebruikt bij urineweginfecties als nitrofurantoïne, trimethoprim en amoxicilline niet in aanmerking komen.

Voorbeeld: sulfamethoxazol in combinatie met trimethoprim.

• Chinolon-antibiotica: zijn middelen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Chinolon antibiotica worden gebruikt bij urineweginfecties door bacteriën die niet gevoelig zijn voor bovenstaande middelen.

Voorbeelden: ciprofloxacine, levofloxacine, norfloxacine, ofloxacine en pipemidinezuur.

• Tetracycline-antibiotica: zijn middelen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze remmen de eiwitaanmaak van de bacterie. Een bacterie die geen eiwit kan aanmaken kan zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Tetracycline antibiotica worden gebruikt bij urineweginfecties door bacteriën die niet gevoelig zijn voor bovenstaande middelen.

Voorbeelden: doxycycline, minocycline en tetracycline.

• Cefalosporine-antibiotica: zijn middelen die vele soorten bacteriën doden. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei, waardoor de bacterie afsterft. Cefalosporine-antibiotica worden gebruikt bij urineweginfecties door bacteriën die niet gevoelig zijn voor bovenstaande middelen.

Voorbeelden: cefaclor, cefuroxim en cefalexine.

Estriol

Estriol is een oestrogeen, een vrouwelijk geslachtshormoon. Bij sommige vrouwen ontstaan blaasontstekingen door een te kort aan oestrogeen na de menopauze. Estriol kan worden gebruikt om deze blaasontstekingen te voorkomen bij vrouwen die hier vaak, meer dan drie keer per jaar, last van hebben. Estriol vult de hoeveelheid oestrogenen aan in het slijmvlies van de vagina en herstelt de natuurlijke balans van voor de menopauze. Hierdoor krijgen bacteriën, die blaasontsteking veroorzaken, geen kans.

Voorbeelden: estriol vaginale zetpil, estriol vaginale crème en estriol tabletten.