Versiedatum: 15 november 2005

Wat is angina pectoris of hartkramp?

Angina pectoris is een aanval van drukkende pijn op de borst die meestal uitstraalt naar de linker arm of de kaken. Angina pectoris ontstaat als de hartspier te weinig zuurstof krijgt. Het wordt ook wel hartkramp genoemd.

De belangrijkste oorzaak van angina pectoris is een vernauwing van de kransslagaderen (aderverkalking) waardoor minder bloed - en daarmee minder zuurstof - naar het hart stroomt. De aanval ontstaat als het hart harder moet gaan werken door bijvoorbeeld inspanning, stress, emoties, na een zware maaltijd of bij de overgang van warmte naar kou.

Een aanval van pijn op de borst betekent niet automatisch dat u een hartinfarct krijgt. Veel mensen leven jarenlang met angina pectoris zonder dat een hartinfarct ontstaat. Als uw arts nog geen diagnose heeft gesteld, dient u bij pijn op de borst wel altijd direct contact op te nemen met uw huisarts!

Hoe kunt u angina pectoris herkennen?

Angina pectoris is een pijnlijk, drukkend gevoel op de borst dat optreedt bij inspanning of emoties en dat verdwijnt als u even rust. De pijn kan naar de hals, kaak, schouder of arm trekken.

Wat kunt u zelf doen bij angina pectoris?

Als uw arts de diagnose angina pectoris heeft gesteld, kunnen de volgende adviezen nuttig zijn om de klachten te verminderen of om (verdere) aderverkalking tegen te gaan:

• Neem rust bij een aanval van pijn, dan kan het hart zich herstellen.
• Stop beslist met roken.
• Als u te zwaar bent, probeer dan af te vallen.
• Houdt de conditie van uw hart en bloedvaten op peil door regelmatig te bewegen. Ga bijvoorbeeld drie tot vijf keer per week wandelen, fietsen of zwemmen. Doe dat zonder te forceren. Dat wil zeggen: u moet tijdens de inspanning voldoende adem over houden om te kunnen praten. Neem rust zodra u klachten krijgt.
• Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag.

• Eet gezond, dat wil zeggen voldoende groente en fruit, wees zuinig met vet, zout en zoetigheid.

• Bel onmiddellijk de huisarts als de klachten in rust optreden of niet overgaan (zelfs niet door uw medicijnen). Als een aanval niet overgaat kan dat op een hartinfarct wijzen. Meestal voelt u zich dan ook misselijk, klam en zweterig.
• Neem contact op met de huisarts als de klachten in korte tijd verergeren.

Klik hier voor meer informatie in de patiëntenbrieven van het Nederlands Huisartsen Genootschap: Angina pectoris.

Welke geneesmiddelen kunnen gebruikt worden bij angina pectoris?

Vasodilatantia

Vasodilantia of bloedvaten verwijdende middelen, zijn middelen die (binnen enkele minuten) een aanval van hartkramp kunnen opheffen. Om een acute aanval op te heffen worden tabletten of spray voorgeschreven die onder de tong worden gebruikt. Deze werken snel en kort. Ter voorkoming van een aanval van hartkramp worden gewone tabletten voorgeschreven die u iedere dag moet innemen. Deze werken lang.

Voorbeelden:

• Voor de behandeling van een acute aanval: isosorbidedinitraat voor onder de tong, nitroglycerine.
• Om een aanval te voorkomen (chronisch gebruik): isosorbidedinitraat, isosorbidemononitraat, nicorandil.

Bètablokkers

Bètablokkers zijn middelen die de bloeddruk verlagen, de hartslag vertragen en de zuurstofbehoefte van het hart verminderen. Hierdoor ontstaat er minder snel een zuurstoftekort in de hartspier en kunnen aanvallen van hartkramp worden voorkomen.

Voorbeelden: acebutolol, atenolol, betaxolol, bisoprolol, carvedilol, celiprolol, labetalol, metoprolol, oxprenolol, pindolol, propranolol en sotalol.

Calciumblokkers

Calciumblokkers zijn middelen die de bloeddruk verlagen en de zuurstofbehoefte van het hart verminderen. Hierdoor ontstaat er minder snel een zuurstoftekort in de hartspier en kunnen aanvallen van hartkramp worden voorkomen.

Voorbeelden: amlodipine, diltiazem, felodipine, nicardipine, nifedipine (vertraagde afgifte), nisoldipine en verapamil.

Salicylaten

Bij angina pectoris kunnen bloedpropjes ontstaan, met als gevolg een hartinfarct of beroerte. Salicylaten hebben een remmende werking op het samenklonteren van de bloedplaatjes en verminderen zo de kans op het ontstaan van bloedpropjes. Voorbeelden zijn acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium.

Clopidogrel

Bij angina pectoris kunnen bloedpropjes ontstaan, met als gevolg een hartinfarct of beroerte. Salicylaten hebben een remmende werking op het samenklonteren van de bloedplaatjes en verminderen zo de kans op het ontstaan van bloedpropjes. Voorbeelden zijn acetylsalicylzuur en carbasalaatcalcium.