Versiedatum: juli 2006

Wat is diabetes?

Diabetes is een ziekte waarbij te veel suiker (glucose) in uw bloed blijft zitten. Daarom wordt het ook wel suikerziekte genoemd. De meest voorkomende vorm is diabetes mellitus type 2. Deze ontstaat vooral na het 45 levensjaar, maar komt steeds vaker ook op jongere leeftijd voor. Een gezonde leefwijze kan voorkomen of uitstellen dat u diabetes krijgt.

Waarom diabetes voorkomen?

Een te veel aan suiker in uw bloed hoeft niet meteen klachten te geven. Sommige mensen moeten veel plassen of krijgen last van dorst, moeheid, jeuk, slecht genezende wondjes of huidinfecties.

Na jaren kan diabetes schade veroorzaken aan de bloedvaten en het zenuwweefsel. Dan kunnen klachten optreden als slechter zien, pijn en tintelingen in uw armen en benen, loopproblemen en erectiestoornissen. Diabetes geeft meer kans op hart- en vaatziekten zoals een hartinfarct of een beroerte.

Waardoor ontstaat diabetes?

Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat de cellen in uw lichaam suiker (glucose) uit het bloed opnemen. Glucose is een brandstof voor de cellen en levert energie. Bij sommige mensen raken de cellen ongevoelig voor insuline en/of en maakt het lichaam te weinig insuline aan. Dan blijft er te veel suiker in het bloed zitten.

Wanneer heeft u risico op diabetes?

Iedereen kan diabetes krijgen. Wanneer u twee of meer van de volgende vragen met ja beantwoordt, is uw risico op diabetes verhoogd:

• Bent u te zwaar?
• Is de omvang van uw buik meer dan 94-102 cm (bij mannen) of meer dan 80-88 cm (bij vrouwen)?
• Beweegt u te weinig? (beweeg tenminste een halfuur per dag zodanig dat u sneller gaat ademen).
• Gebruikt u medicijnen voor een hoge bloeddruk?
• Heeft u tijdens uw zwangerschap een te hoog glucosegehalte gehad?
• Komt er in uw familie diabetes voor (bij een ouder, broer, zus of kind)?
• Bent u van Hindoestaanse, Surinaamse, Marrokaanse of Turkse afkomst?
• Bent u ouder dan 45 jaar?

Wilt u het precies weten? Doe dan de Diabetes Risico Test op www.kijkopdiabetes.nl.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Door gezond te leven kunt u voorkomen of uitstellen dat u diabetes krijgt. Wanneer u (al) diabetes heeft, helpen deze adviezen complicaties uit te stellen of te voorkomen.

• Als u te veel weegt, probeer dan af te vallen. Een paar kilo minder is al beter voor uw gezondheid. Dit lukt vaak goed door gezond en niet te veel te eten en door meer te bewegen.
• Eet gezond, gevarieerd en niet te veel. Per dag gemiddeld:
  • volkorenbrood: 4-7 sneetjes aardappelen, zilvervliesrijst, volkoren pasta, bonen, erwten, bulgur of couscous: 3-5 opscheplepels;
  • groente en rauwkost: 3 – 4 opscheplepels;
  • fruit: 2 vruchten;
  • zuivel: 400 – 500 ml magere melkproducten en 1 plak magere kaas (30+ en 20+ kaas)
  • mager vlees, vis (1 of 2 keer per week), kip, kalkoen, een ei (maximaal 3 keer per week), of vleesvervangers zoals tempe, tahoe of sojaproducten: 100-120 gram;
  • (dieet)margarine uit een kuipje, vloeibare bak- en braadproducten of olie: 20 – 35g (1 eetlepel is 15g);
  • drink ten minste 1,5 liter (8 tot 12 glazen, melkproducten inbegrepen), bijvoorbeeld water, thee of koffie zonder suiker, of light-frisdrank;
  • wees matig met suiker, zout en alcohol (niet meer dan twee glazen alcohol per dag en liefst niet elke dag).
• Zorg dat u elke dag ten minste een halfuur actief beweegt, zodanig dat u sneller gaat ademen. Bijvoorbeeld stevig wandelen, fietsen, tuinieren, traplopen, zwemmen of dansen.

Stop met roken. Dit is belangrijk om uw risico op harten vaatziekten te verlagen.

Wanneer naar de huisarts?

Ga naar de huisarts:

• als u behoefte heeft aan begeleiding bij het opvolgen van de adviezen;
• als u denkt dat u verschijnselen van diabetes heeft (veel plassen, moeheid, dorst);
• als u een aantal kenmerken heeft die het risico op diabetes verhogen;
• als u de Diabetes Risico Test heeft gedaan en leest dat u naar de huisarts moet gaan. Deze test staat op de website www.kijkopdiabetes.nl

Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

Deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met:

Nederlandse Diabetes Federatie (NDF). Op de website www.kijkopdiabetes.nl kunt u een test invullen: de Diabetes Risico Test. Deze geeft aan of u een verhoogd risico op diabetes heeft. U leest daar ook wat u eraan kunt doen en wanneer u naar de huisarts moet gaan.