Versiedatum: juli 2006

Wat is het?

Een beetje spanning hoort bij het leven en is vaak wel prettig. Maar soms heeft u te veel spanning, omdat u van alles tegelijk wilt of doordat verschillende problemen tegelijk op u afkomen. De omstandigheden zitten tegen of u ervaart te weinig steun uit uw omgeving. Wanneer het u niet meer lukt met de spanning om te gaan of iets aan de situatie te veranderen, raakt u overbelast. U verliest het overzicht en kunt het niet meer aan. U krijgt allerlei klachten waardoor het niet meer lukt met uw normale bezigheden door te gaan. De volgende klachten kunnen erop wijzen dat u verspannendreigt te raken:

• u piekert, bent gespannen en prikkelbaar, u slaapt slecht, bent neerslachtig en huilt gemakkelijk;
• u bent moe en lusteloos, u heeft moeite met nadenken en concentreren;
• u heeft het gevoel het niet meer aan te kunnen; u kijkt als een berg tegen kleine dingen op;
• u voelt zich duizelig, u heeft hoofdpijn, pijn op de borst, hartkloppingen of maagklachten.

Waardoor komt het?

Verplichtingen en problemen kunnen zich opstapelen. Maar ook een enkele ingrijpende gebeurtenis kan veel spanning veroorzaken. Wanneer het u niet meer lukt met die extra spanning om te gaan of de situatie te veranderen, kunt u hierdoor overspannen raken. Iedereen kan overspannen raken. Het komt vaak voor bij jongvolwassenen en mensen die heel hard werken of moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen.

Hier volgen enkele voorbeelden:

Verplichtingen

U krijgt op uw werk steeds meer taken toegeschoven. Een avondcursus erbij is dan gauw te veel. Uw maakt zich druk over de verbouwing van uw huis en u moet ook nog op bezoek bij een ziek familielid of een etentje organiseren.

Problemen

U heeft ruzie met uw baas en u maakt zich zorgen over de gezondheid van uw zoontje. U raakt uw baan kwijt en kunt uw rekeningen niet meer betalen. U kunt ook met uzelf in de knoop zitten, bijvoorbeeld omdat u zich een mislukkeling voelt.

Ingrijpende gebeurtenissen

Een sterfgeval in uw omgeving kan veel verdriet geven. Ook een verhuizing of het starten van een nieuwe baan kan uw leven sterk veranderen. Of u bent van slag door een inbraak of door geweld. Het kost tijd en energie om dat op te vangen. Maar ook leuke gebeurtenissen kunnen veel spanning geven, zoals een huwelijk of een geboorte.

Kan het kwaad

Het is vervelend om overspannen te zijn. Het kan uw leven behoorlijk verstoren. Echt kwaad kan het niet, maar het kan betekenen dat u tijdelijk bepaalde taken moet afstaan of niet meer kunt werken. Als u ontdekt dat u overspannen dreigt te raken, kunt u maatregelen nemen om te voorkomen dat het erger wordt.

Wat kunt u er zelf aan doen?

Bespreek het met de mensen om u heen, wanneer u merkt dat u overspannen raakt. Als u te zwaar belast bent, zorg dan dat u enkele taken en verplichtingen overdraagt. Meld u zo nodig ziek. De mensen om u heen begrijpen het vaak goed. Ze hebben het misschien al aan zien komen. Voor iedereen is ergens een grens aan wat hij of zij aankan. U hoeft zich er niet voor te schamen. Probeer een paar taken vast te houden, zoals boodschappen doen of de kinderen naar school brengen. Zorg voor afleiding en ontspanning door dingen te doen die u leuk vindt zoals wandelen, tuinieren, kleine klusjes in huis of spelen met de kinderen. Gun uzelf de tijd om de gebeurtenissen te verwerken, uit te rusten en na te denken. Schrijf uw gedachten op en praat daarover met iemand die u vertrouwt. Probeer erachter te komen wat de oorzaak van de spanning is. Bedenk wat u zou moeten doen om de situatie te veranderen en uw problemen op te lossen. Hoe kunt u voorkomen dat de spanningen opnieuw oplopen. Bijvoorbeeld door te leren ‘nee zeggen’, maar ook een goede tijdsindeling en het

stellen van prioriteiten kunnen helpen. Durf om ondersteuning te vragen als u daar behoefte aan heeft. En zorg dat u in uw dagelijks leven voldoende tijd overhoudt om te ontspannen.

Wanneer naar de huisarts?

Als u overspannen bent of dreigt te raken, is het altijd goed om bij uw huisarts langs te gaan. Die zal samen met u op zoek gaan naar de oorzaken van de overspanning. Samen maakt u een plan om de problemen op te lossen en te voorkomen dat ze opnieuw ontstaan.